Fot. Rynek w Wadowicach, lata 70. Zbiory Muzeum Miejskiego w Wadowicach.
8 października 2026 r. w Sali Teatralnej Domu Katolickiego w Wadowicach odbył się ostatni wykład z cyklu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”. Spotkanie pt. „Nowa era – Wadowice po 1978 roku” zgromadziło osoby zainteresowane historią miasta i przemianami, które ukształtowały jego współczesne oblicze.
Gościem wydarzenia był dr hab. Krzysztof Koźbiał, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Zakładu Studiów nad Europą Środkową, który przybliżył uczestnikom dzieje Wadowic w ostatnich dekadach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wykład rozpoczął się od omówienia przemian administracyjnych, ograniczeń lokalnej samorządności oraz rozwoju miejskiej infrastruktury. Nie zabrakło również opowieści o codzienności mieszkańców – ich problemach związanych z mieszkalnictwem, zaopatrzeniem, komunikacją i funkcjonowaniem miasta.
Szczególne miejsce w spotkaniu zajęły wydarzenia z października 1978 roku, kiedy Karol Wojtyła został wybrany na papieża. Prelegent przedstawił reakcje mieszkańców i lokalnych władz na tę wiadomość, a także zmiany, jakie przyniosła ona Wadowicom. Rosnące zainteresowanie rodzinnym miastem Jana Pawła II stało się początkiem rozwoju ruchu pielgrzymkowego i turystycznego, który z czasem wpisał się w życie miasta.
Uczestnicy poznali również najważniejsze wydarzenia lat 80. XX wieku – zamach na Jana Pawła II w 1981 roku, działalność „Solidarności”, wprowadzenie stanu wojennego oraz trudności gospodarcze, z którymi mierzyli się mieszkańcy. W opowieści o Wadowicach nie zabrakło także lokalnych wątków, w tym działań związanych z przywróceniem pamięci o żołnierzach 12. Pułku Piechoty Ziemi Wadowickiej, a także spojrzenia na miasto u progu przemian ustrojowych w 1989 roku.
Szczególnie cenną częścią spotkania okazały się wspomnienia uczestników, którzy podzielili się osobistymi przeżyciami z wieczoru 16 października 1978 roku, gdy dotarła do nich wiadomość o wyborze Karola Wojtyły na papieża. Dzięki tym opowieściom historia miasta zyskała osobisty wymiar, a przeszłość ożyła w pamięci jej bezpośrednich świadków.
Serdecznie dziękujemy prof. Krzysztofowi Koźbiałowi, za interesujący wykład, wszystkim uczestnikom za obecność i podzielenie się wspomnieniami, a Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach za współorganizację wydarzenia.
Wykład zamknął cykl spotkań historycznych realizowanych w ramach projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”, dofinansowanego z programu „Patriotyzm Jutra” Muzeum Historii Polski w Warszawie.
Ostatni warsztat artystyczny
10 października 2026 r. w wadowickiej pracowni „Pralnia Sztuki” odbyły się ostatnie warsztaty artystyczne realizowane w ramach projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”. Zajęcia poprowadziła Aleksandra Nowicka-Wszołek.
Inspiracją do pracy twórczej były treści wykładu poświęconego Wadowicom po 1978 roku oraz fotografie ukazujące miasto i jego mieszkańców na przestrzeni XX i XXI wieku. Wśród zdjęć znalazły się portrety znanych postaci związanych z Wadowicami i regionem, m.in. Emila Zegadłowicza, Tadeusza Kotlarczyka, Ady Sari i Jana Pawła II, a także fotografie mieszkańców, miejskich uroczystości i codziennego życia. Uczestnicy przyglądali się również zmieniającej się przestrzeni miasta – od zatłoczonego rynku podczas ważnych wydarzeń po ciche, nocne ulice rozświetlone blaskiem latarni.
Podczas warsztatów uczestnicy poznali technikę artystycznego przeplotu fotografii. Przeplatając poszczególne fragmenty, tworzyli nowe kompozycje, w których różne obrazy, miejsca i momenty z historii Wadowic łączyły się w nieoczywiste całości.
Warsztaty stały się okazją do twórczego spotkania z przeszłością Wadowic i odkrywania jej na nowo poprzez sztukę. Pokazały, że fotografie – nawet te dobrze znane – mogą stać się punktem wyjścia do eksperymentów, rozmów i osobistych interpretacji historii miasta.
Serdecznie dziękujemy Aleksandrze Nowickiej-Wszołek za poprowadzenie zajęć, a wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i wspólne odkrywanie artystycznych możliwości ukrytych w historycznych fotografiach.
Galeria zdjęć z wykładu: