Wadowicka Szkoła Genealogów

Wadowicka Szkoła Genealogów

W listopadzie 2016 r. Muzeum Miejskie przygotowało wniosek do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o dofinansowanie projektu „Wadowicka Szkoła Genealogów” w ramach programu „Edukacja Kulturalna”. Został on pozytywnie i wysoko oceniony otrzymując wsparcie finansowe MKiDN. Projekt, którego realizacja rozpoczęła się w kwietniu a zakończyła w listopadzie 2017 r., był odpowiedzią na brak fachowej edukacji w zakresie bardzo popularnej obecnie genealogii. Szkoła miała w swoim założeniu umożliwić jej uczestnikom poznanie zarówno narzędzi niezbędnych do prowadzenia badań jak i umiejętnego korzystania ze źródeł. Projekt, w którym udział był bezpłatny, skierowano do osób w różnym wieku i z różnym zasobem wiedzy w zakresie genealogii. Zebrana została grupa 25 uczestników – seniorów oraz ludzi młodych – najmłodsza uczestniczka, biorąca udział w projekcie wraz z babcią, miała zaledwie 8 lat. Opiekunem naukowym projektu został dr Tomasz Graff, historyk, prodziekan Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Projekt został zainaugurowany 16 maja 2017 r. w sali ekspozycyjno – edukacyjnej Muzeum Miejskiego.

Podczas kolejnego spotkania (30 maja 2017 r.) dr Graff wprowadził uczestników w podstawy genealogii, z kolei Marcin Witkowski, na konkretnych przykładach ksiąg i dokumentów wypożyczonych specjalnie na tą okazję z kancelarii parafialnej, przedstawił zasób archiwalny parafii pw. Ofiarowania NMP w Wadowicach  Uczestnicy projektu  dowiedzieli się ile informacji na temat jednej osoby – jej rodzinnych powiązań a nawet dokładnego miejsca zamieszkania – można uzyskać analizując np.: XIX-wieczną księgę zgonów oraz jak szukać materiałów genealogicznych w księgach ogłoszeń parafialnych czy zapowiedzi przedślubnych.

Spotkanie z Adamem Leśniakiem, które odbyło się 6 czerwca 2017 r., poświęcone było wyjątkowej bazie informacji na temat genealogii jaką jest internet. Wprowadzeniem do warsztatów była krótka opowieść prowadzącego o  własnych doświadczeniach związanych z poszukiwaniem przodków oraz metod tworzenia domowych archiwów cyfrowych. W kolejnej części spotkania Adam Leśniak przedstawił wyszukiwarki i genealogiczne bazy danych dostępne w internecie.

Kolejne spotkanie w ramach Szkoły odbyło się 26 czerwca 2017 roku, a poprowadził je Michał Jarnot, historyk z bielskiego oddziału Archiwum Państwowego w Katowicach. Podczas warsztatów omówił różne źródła, z których można czerpać wiedzę niezbędną do badań genealogicznych. Podkreślił również rolę relacji ustnych jako skarbnicy „rodzinnej wiedzy”, zauważając jednocześnie konieczność krytycznej oceny tak pozyskanych informacji, które czasem mogą być sprzeczne z wiedzą pozyskaną z dokumentów (np. metryk kościelnych). Michał Jarnot opowiedział o archiwach państwowych – idei ich powołania, rodzaju dokumentacji przez nie przechowywanych oraz systemu ich gromadzenia.

14 czerwca 2017 r. wadowiccy adepci genealogii odwiedzili klasztor oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie i spotkali się z dr. Szymonem Sułeckim, archiwistą, bibliotekarzem zbiorów specjalnych i opiekunem tamtejszego muzeum. Uczestnicy projektu nie tylko odwiedzili bibliotekę klasztorną i zapoznali się ze zgromadzonymi w klasztorze archiwaliami, ale mieli także okazję zwiedzić krużganki i wnętrza klasztorne. Podczas zajęć w klasztornej bibliotece dr Sułecki opowiedział o zebranych w niej księgach oraz o zasobie archiwum karmelitów. Uczestnicy mieli okazję przeglądać przy użyciu specjalnych rękawiczek księgi z XVIII i XIX w., kalendarze a nawet blaszkę trumienną, która do klasztornej biblioteki trafiła po remoncie w podziemiach.

We wtorek, 4 lipca 2017 r. uczestnicy „Wadowickiej Szkoły Genealogów” odwiedzili Archiwum Państwowe w Bielsku-Białej. Był to drugi wyjazd studyjny, który jednocześnie zamykał przedwakacyjny okres szkoleń. Zajęcia prowadził kierownik archiwum Paweł Hudzik. Opowiedział m.in. o strukturze i zasięgu terytorialnym archiwów państwowych (centralne, wojewódzkie, oddziały zamiejscowe), charakterystycznym niepokrywaniu się zasięgu archiwów z granicami województw (np. AP w Katowicach), wreszcie o bielskim oddziale AP. Scharakteryzował pokrótce zasób (ponad 312 tys. dokumentów, ok. 1.280 zespołów, prawie 3,4 km bieżących akt) i zadania bielskiego archiwum. Pokazał również naszym studentom wybrane dokumenty związanych z Wadowicami, które mogły okazać się istotne dla ich badań genealogicznych (m.in. akta sądowe, ziemskie, rachunki, spisy, katastry, itp.). Na koniec Paweł Hudzik  oprowadził uczestników wyjazdu po tej części archiwum, która na co dzień nie jest dostępna interesantom.

Miesiące wakacyjne (lipiec i sierpień) przeznaczone były na samodzielne badania i tworzenie drzew genealogicznych oraz opracowywanie biogramów. Przez dwa miesiące pracownicy muzeum byli do dyspozycji uczestników, aby udzielać ewentualnych wskazówek lub udostępnić posiadane w muzealnych archiwach zbiory. Odbyły się także konsultacje z opiekunem naukowym projektu, dr. Tomaszem Graffem.

Pierwsze powakacyjne spotkanie Szkoły odbyło się 19 września 2017 r. Gościł na nim Marek Maszczak, kierownik Działu Techniki i Technologii Fotografii w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie. Jako świetny znawca sprzętu oraz dawnych i niekonwencjonalnych technik fotograficznych opowiedział o fotografii jako źródła w badaniach genealogicznych. Przedstawił dzieje techniki wykonywania zdjęć oraz zwrócił uwagę na możliwość ich wykorzystania w badaniach genealogicznych. Uczestnicy spotkania mogli także obejrzeć fotografie wykonane w różnych okresach i za pomocą różnych technik.

Dwa spotkania w ramach „Wadowickiej Szkoły Genealogów” poprowadził artysta grafik Maciej Hojda. Podczas zajęć uczestnicy przygotowywali drzewa genealogiczne własnych rodzin w oparciu o dane zebrane przez ostatnie miesiące. Drzewa przygotowywane były w różnych technikach plastycznych.

Jednym z elementów projektu były także zajęcia z genealogii przeprowadzone przez uczestników w szkole podstawowej oraz spacer po mieście dla gimnazjalistów. Muzeum Miejskie współpracowało w tym zakresie z Zespołem Szkół Publicznych nr 3 w Wadowicach. Zajęcia w klasie IV poprowadziła Klaudia Bzduła a przewodniczkami w spacerze z gimnazjalistami były Panie Marta Mądry i Anna Ochocka.

    Galeria zdjęć

  • MKiDN
  • Wadowicka Szkoła Genealogów
  • Wadowicka Szkoła Genealogów
  • WSG logo
  • Drzewo genealogiczne Wojtyłów