7 WIEKÓW MIASTA
Z radością informujemy, że Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity otrzymało dofinansowanie na realizację projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”.
Zadanie dofinansowane ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu”Patriotyzm Jutra”.
Wartość dofinansowania: 53 000 zł
Projekt „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa” to inicjatywa artystyczno-edukacyjna przygotowana przez Muzeum Miejskie w Wadowicach w związku ze zbliżającym się jubileuszem 700-lecia lokacji miasta, przypadającym w 2027 roku.
Celem przedsięwzięcia jest wzmacnianie świadomości historycznej mieszkańców oraz budowanie lokalnej tożsamości poprzez aktywne i twórcze upamiętnianie historii Wadowic. Projekt połączy edukację historyczną, działania artystyczne oraz integrację międzypokoleniową, umożliwiając mieszkańcom wspólne odkrywanie dziejów miasta i ich współczesną interpretację.
W ramach zadania zrealizowany zostanie cykl siedmiu spotkań edukacyjno-artystycznych, symbolicznie nawiązujących do siedmiu stuleci historii Wadowic. Każde spotkanie będzie składało się z wykładu lub spaceru historycznego prowadzonego przez historyków związanych z krakowskimi ośrodkami akademickimi oraz warsztatów artystycznych inspirowanych omawianą tematyką.
Tematyka spotkań obejmie najważniejsze etapy rozwoju miasta – od średniowiecznych początków Wadowic, poprzez działalność Marcina Wadowity, okres galicyjski, historię społeczności żydowskiej, dziedzictwo religijne miasta, doświadczenia II wojny światowej, aż po przemiany związane z wyborem Karola Wojtyły na papieża i rozwój współczesnych Wadowic. Uczestnicy będą mieli okazję poznać najnowsze wyniki badań nad historią miasta prezentowane przez naukowców zaangażowanych w przygotowanie pierwszej kompleksowej monografii dziejów Wadowic.
Warsztaty prowadzone będą z wykorzystaniem różnorodnych technik plastycznych, m.in. kolażu, gel-printu, linorytu, malarstwa, kolografii i rzeźby. Powstałe prace staną się osobistą interpretacją historii miasta stworzoną przez jego mieszkańców, a jednocześnie formą aktywnego uczestnictwa w obchodach jubileuszu 700-lecia Wadowic.
Zwieńczeniem projektu będzie wystawa stacjonarna i plenerowa prezentująca efekty pracy uczestników. Ekspozycja stanie się przestrzenią spotkania mieszkańców z historią miasta oraz efektem wspólnego, twórczego działania. Wybrane realizacje zostaną w przyszłości wykorzystane przy tworzeniu nowej wystawy stałej Muzeum Miejskiego w Wadowicach, stając się trwałym świadectwem społecznego współtworzenia opowieści o historii miasta.
Projekt skierowany jest do mieszkańców w każdym wieku – dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów. Udział w wydarzeniach będzie bezpłatny, a dzięki planowanym rozwiązaniom zwiększającym dostępność z efektów projektu będą mogły korzystać również osoby ze szczególnymi potrzebami.
Harmonogram wydarzeń:
1. Średniowieczne początki miasta – lokacja i najstarsze dzieje Wadowic.
Wykład:
dr Dorota Żurek, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie 25 czerwca 2026 r. (czwartek), godz. 17.00
Stacja Kultury w Wadowicach, ul. Józefa Piłsudskiego 10
Pierwsze spotkanie w ramach projektu poprowadzi dr Dorota Żurek z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wykład poświęcony będzie początkom osady oraz procesowi kształtowania się Wadowic w średniowieczu. Omówione zostanie znaczenie szlaków handlowych, rozwój miasta w XIV i XV wieku oraz wydarzenia, które wpłynęły na powstanie obecnego układu urbanistycznego Wadowic.
Spotkanie inauguruje projekt „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”, realizowany przez Muzeum Miejskie w Wadowicach w związku z jubileuszem 700-lecia miasta przypadającym w 2027 roku.
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
27 czerwca (sobota), godz. 10.00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Podczas spotkania uczestnicy poznają i wykorzystają różnorodne techniki artystyczne, które pozwolą w twórczy sposób interpretować historię miasta oraz jego najstarsze dzieje. To doskonała okazja, aby połączyć wiedzę historyczną z własną wyobraźnią, rozwinąć zdolności manualne i spędzić czas w miłej atmosferze. Powstałe podczas zajęć prace zostaną zaprezentowane jesienią na wystawie w Muzeum Miejskim, dając uczestnikom możliwość współtworzenia wyjątkowej ekspozycji poświęconej historii naszego miasta.
Zajęcia skierowane są do osób powyżej 12 roku życia. Dzieci w wieku od 7 do 12 lat mogą uczestniczyć w warsztatach wyłącznie pod opieką rodzica lub opiekuna prawnego.
Warunkiem uczestnictwa w warsztatach jest wcześniejszy udział w wykładzie „Średniowieczne początki miasta – lokacja i najstarsze dzieje Wadowic”.
Liczba miejsc jest ograniczona.
2.Wadowicka elita intelektualna w I Rzeczypospolitej.
Wykład:
dr hab. Tomasz Graff, prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie
9 lipca 2026 r. (czwartek), godz. 17.00
I Liceum Ogólnokształcące im. Marcina Wadowity w Wadowicach
Podczas spotkania uczestnicy poznają sylwetki profesorów, nauczycieli, duchownych, kronikarzy i pisarzy związanych z Wadowicami. Wykład pokaże, że już przed wiekami miasto było miejscem, z którego wywodzili się ludzie uczestniczący w życiu naukowym i kulturalnym Krakowa, Rzeczypospolitej, a nawet Europy.
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
11 lipca (sobota), godz. 10.00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Podczas spotkania uczestnicy poznają i wykorzystają różnorodne techniki artystyczne, które pozwolą w twórczy sposób interpretować historię miasta oraz jego najstarsze dzieje. To doskonała okazja, aby połączyć wiedzę historyczną z własną wyobraźnią, rozwinąć zdolności manualne i spędzić czas w miłej atmosferze. Powstałe podczas zajęć prace zostaną zaprezentowane jesienią na wystawie w Muzeum Miejskim, dając uczestnikom możliwość współtworzenia wyjątkowej ekspozycji poświęconej historii naszego miasta.
Zajęcia skierowane są do osób powyżej 12 roku życia. Dzieci w wieku od 7 do 12 lat mogą uczestniczyć w warsztatach wyłącznie pod opieką rodzica lub opiekuna prawnego.
Warunkiem uczestnictwa w warsztatach jest wcześniejszy udział w wykładzie „Wadowicka elita intelektualna w I Rzeczypospolitej”.
Liczba miejsc jest ograniczona.
3. Wadowice w epoce galicyjskiej – narodziny nowoczesnego miasta.
Spacer tematyczny:
dr Agnieszka Graboń, I Liceum Ogólnokształcące im. Marcina Wadowity w Wadowicach
23 lipca 2026 r. (czwartek), godz. 17.00
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie w Wadowicach
W trakcie spaceru uczestnicy przejdą przez ponad sto lat historii Wadowic. Zatrzymają się przy budynkach, które do dziś tworzą miejski krajobraz i są świadectwem przemian, które ukształtowały współczesny charakter Wadowic. Spotkanie, na które zaproszeni są mieszkańcy – to opowieść o okresie, w którym galicyjskie Wadowice zaczęły przekształcać się w nowoczesne miasto, a ślady tych zmian pozostają widoczne do dziś.
Przewodnikiem będzie dr Agnieszka Graboń – historyczka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, nauczycielka historii w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marcina Wadowity w Wadowicach oraz autorka publikacji poświęconych historii regionu.
Uczestnicy odwiedzą miejsca, które do dziś stanowią charakterystyczne punkty miasta – od dawnego „Sokoła”, przez dworzec kolejowy, miejskie koszary, budynek Sądu Obwodowego i C.K. Gimnazjum, po klasztor oo. Karmelitów na Górce. Poznają historię traktu wiedeńsko-lwowskiego, budowy kolei, rozwoju szkolnictwa, administracji i garnizonu wojskowego, a także dowiedzą się, dlaczego właśnie w epoce galicyjskiej Wadowice nabrały charakteru, który zachowały do dziś.
Kolejnym wydarzeniem projektu będą warsztaty artystyczne prowadzone przez Aleksandrę Nowicką-Wszołek z Pralni Sztuki, które odbędą się 1 sierpnia br.
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
1 sierpnia 2026 r. (sobota), godz. 10.00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Podczas spotkania uczestnicy poznają i wykorzystają różnorodne techniki artystyczne, które pozwolą w twórczy sposób interpretować historię miasta oraz jego najstarsze dzieje. To doskonała okazja, aby połączyć wiedzę historyczną z własną wyobraźnią, rozwinąć zdolności manualne i spędzić czas w miłej atmosferze. Powstałe podczas zajęć prace zostaną zaprezentowane jesienią na wystawie w Muzeum Miejskim, dając uczestnikom możliwość współtworzenia wyjątkowej ekspozycji poświęconej historii naszego miasta.
Zajęcia skierowane są do osób powyżej 12 roku życia. Dzieci w wieku od 7 do 12 lat mogą uczestniczyć w warsztatach wyłącznie pod opieką rodzica lub opiekuna prawnego.
Warunkiem uczestnictwa w warsztatach jest wcześniejszy udział w spacerze tematycznym, pt. „Wadowice w epoce galicyjskiej – narodziny nowoczesnego miasta”.
Liczba miejsc jest ograniczona.
4. Na pograniczu ziemi wadowickiej i suskiej. Pamięć o żydowskich mieszkańcach regionu.
Wykład:
dr Jadwiga Sobczuk, Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej
11 sierpnia 2026 r. (wtorek), godz. 17:00
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
29 sierpnia 2026 r. (sobota), godz. 10.00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
5. Wadowickie sacrum.
Spacer tematyczny:
dr hab. Tomasz Graff, prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie
10 września 2026 r. (czwartek), godz. 17:00
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
12 września 2026 r. (sobota), godz. 10:00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
6.Wojna w pamięci – Wadowice we wspomnieniach i relacjach.
Spacer tematyczny:
dr Marcin Witkowski, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
26 września 2026 r. (sobota), godz. 10.00
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
Warsztat artystyczny:
Aleksandra Nowicka-Wszołek
26 września 2026 r. (sobota)
około godz. 13.00 (po spacerze tematycznym), czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
7. Nowa era – Wadowice po 1978 r.
Wykład:
dr hab. Krzysztof Koźbiał, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
8 października 2026 r. (czwartek), godz. 18.00
Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach
Warsztat artystyczny
Aleksandra Nowicka-Wszołek
10 października 2026 r. (sobota), godz. 10.00, czas trwania: 2,5 godziny
Miejsce spotkania: Muzeum Miejskie
AKTUALNOŚCI PROJEKTOWE
1. Średniowieczne początki miasta – lokacja i najstarsze dzieje Wadowic.
25.06.2026 r.
Relacja z wykładu dr Doroty Żurek (UKEN w Krakowie)
25 czerwca 2026 r. w Stacji Kultury w Wadowicach odbył się inauguracyjny wykład z cyklu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”. Spotkanie zgromadziło mieszkańców oraz pasjonatów historii, którzy wspólnie wyruszyli w podróż do średniowiecznych początków naszego miasta.
Gościem wydarzenia była dr Dorota Żurek (UKEN w Krakowie), która przybliżyła uczestnikom proces lokacji średniowiecznych miast, ukazując, jak osady przekształcały się w miasta. Podczas wykładu omówiono znaczenie rzeki Skawy dla rozwoju Wadowic, najstarsze źródła do dziejów miasta, książęce przywileje oraz prawa miejskie, a także zasady zagospodarowania parceli w średniowiecznym mieście.
Uczestnicy poznali również ciekawostki z życia dawnych mieszkańców. Dowiedzieli się między innymi, dlaczego środy i piątki były szczególnie ważnymi dniami dla mieszczan – dzięki książęcym przywilejom mogli wówczas łowić ryby w Skawie.
Wśród poruszanych zagadnień znalazła się także gospodarka średniowiecznych Wadowic. Choć znaczącą rolę odgrywało rolnictwo, a życie miasta koncentrowało się wokół targów i jarmarków, to właśnie działalność cechów rzemieślniczych stanowiła w XV wieku jedno z najważniejszych źródeł dochodów mieszkańców.
Nie zabrakło również opowieści o średniowiecznych śladach, które do dziś można odnaleźć w przestrzeni Wadowic i które przypominają o siedmiusetletniej historii miasta.
Serdecznie dziękujemy dr Dorocie Żurek za niezwykle interesujący wykład oraz wszystkim uczestnikom za aktywne uczestnictwo w spotkaniu.
27.06.2026 r.
Podsumowanie warsztatu artystycznego „Miasto utkane z pamięci”
27 czerwca 2026 r. w Pralni Sztuki odbyły się pierwsze warsztaty artystyczne realizowane w ramach projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”. W wydarzeniu wzięli udział: dzieci, młodzież i dorośli, którzy przekonali się, że dzieje historia może inspirować.
Podczas spotkania, prowadzonego przez Aleksandrę Nowicką-Wszołek, uczestnicy wykonali własne interpretacje „Miasta utkanego z pamięci”. Inspiracją do pracy był wykład dr Doroty Żurek, poświęcony średniowiecznym początkom Wadowic.
W ruch poszły nożyczki, papier, farby i maszyna do szycia. Łącząc różnorodne techniki – kolaż, monotypię, rysunek oraz szycie maszynowe – uczestnicy wykonali wyjątkowe mapy będące artystycznymi wizjami miasta. Powstałe prace pełne są osobistych skojarzeń, wyobraźni oraz odniesień do historii Wadowic.
Cieszy nas tak duże zainteresowanie warsztatami oraz ogromne zaangażowanie uczestników. Efekty ich pracy są naprawdę wyjątkowe, a wszystkie powstałe dzieła będzie można zobaczyć jesienią na wystawie w Muzeum Miejskim w Wadowicach.
Galeria zdjęć z wykładu:
Galeria zdjęć z warsztatu:
2. Wadowicka elita intelektualna I Rzeczypospolitej
9.07.2026 r.
Relacja z wykładu dr. hab. Tomasza Graffa, prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie
9 lipca 2026 r. odbyło się drugie spotkanie wykładowe w ramach projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”
Wykład pt. „Wadowicka elita intelektualna w I Rzeczypospolitej” wygłosił dr hab. Tomasz Graff, prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, który zabrał uczestników w fascynującą podróż przez dzieje ludzi tworzących intelektualny i naukowy dorobek dawnego miasta.
Podczas spotkania uczestnicy poznali sylwetki wybitnych Wadowiczan i osób związanych z miastem, m.in. ks. Andrzeja – najstarszego poświadczonego intelektualisty z Wadowic, Jakuba z Wadowic – pierwszego mieszkańca miasta, którego wizerunek zachował się do naszych czasów, Pawła Wojsa zwanego Wadowitą – pierwszego doktora teologii związanego z Wadowicami, Jana Turobiniusza – rektora Uniwersytetu Krakowskiego i proboszcza wadowickiego, a także ks. Mikołaja Wrzaskowicza, który odegrał istotną rolę w rozwoju miejscowej szkoły i parafii.
Profesor Tomasz Graff przedstawił również historię wadowickiego szkolnictwa – od pierwszych studentów kształcących się w Krakowie już w XV wieku, przez bakałarzy i magistrów wywodzących się z Wadowic, po nauczycieli i dyrektorów szkół, których losy udało się odtworzyć dzięki wieloletnim badaniom archiwalnym. Wśród omawianych zagadnień znalazły się także najstarsza zachowana Księga Miejska z 1663 roku, księgozbiór szkoły parafialnej oraz program nauczania obejmujący m.in. łacinę, rachunki, muzykę i katechizm.
Szczególne miejsce w wykładzie zajęła postać Marcina Wadowity – jednego z najwybitniejszych uczonych związanych z historią miasta. Dzięki zachowanym źródłom, m.in. dokumentowi wyboru na urząd w Collegium Maius z 1610 roku przechowywanemu w Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, testamentowi oraz dziełu Borcana Vadoviana, uczestnicy mogli poznać jego drogę naukową i uniwersytecką. Prelegent przybliżył również historię Fausta Socyna, którego życie Marcin Wadowita miał uratować podczas wydarzeń z 1598 roku.
Spotkanie odbyło się w gościnnych murach I Liceum Ogólnokształcącego im. Marcina Wadowity w Wadowicach, partnera projektu. Dziękujemy Dyrektor Janinie Turek za życzliwe przyjęcie oraz możliwość organizacji wykładu w najstarszej szkole w Wadowicach.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i wspólne odkrywanie historii naszego miasta. Cieszymy się, że kolejne spotkania z cyklu cieszą się dużym zainteresowaniem i pokazują, jak wiele fascynujących opowieści kryją dzieje Wadowic.
11.07.2026 r.
Podsumowanie warsztatu artystycznego
11 lipca 2026 r. w Pralni Sztuki odbyły się drugie warsztaty artystyczne realizowane w ramach projektu „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”. Spotkanie zgromadziło miłośników historii i sztuki w różnym wieku, którzy po raz kolejny udowodnili, że dzieje miasta mogą stać się inspiracją do twórczych działań.
Warsztaty, prowadzone przez Aleksandrę Nowicką-Wszołek, nawiązywały do wykładu prof. Tomasza Graffa poświęconego wadowickiej elicie intelektualnej i kulturalnej XV i XVI wieku. Tym razem uczestnicy przenieśli historyczne opowieści do pracowni graficznej, tworząc linoryty inspirowane postaciami oraz symbolami związanymi z historią Wadowic.
Wśród wykonanych prac znalazły się portrety m. in. Marcina Wadowity oraz Jana Kantego Krassowskiego – proboszcza i dziekana wadowickiego w latach 1777–1822. Powstało również wyobrażenie księżniczki zatorskiej Agnieszki. Choć nie zachował się jej autentyczny portret, uczestnicy wykonali artystyczną interpretację jak mogła wyglądać. Inspiracją stały się także symbole świata nauki i kultury, takie jak pióro z kałamarzem – od wieków kojarzone z kreatywnością, zdobywaniem wiedzy, pracą intelektualną oraz sztuką pisania.
Powstałe prace zachwycają starannością wykonania i pomysłowością uczestników. Każdy linoryt jest oryginalną interpretacją historii Wadowic. Efekty warsztatów będzie można zobaczyć na wystawie podsumowującej projekt „Siedem wieków miasta. Wadowice – historia, która trwa”, która zostanie zaprezentowana jesienią w Muzeum Miejskim w Wadowicach.
Galeria zdjęć z wykładu:
Galeria zdjęć z warsztatu:
