Klub Podróżnika „Bez Paszportu”
„Oddech Sangumy. Papua Nowa Gwinea” – Anka Sidor i Bartek Przepiórkowski „Burza w Tropikach”
10 kwietnia 2025 r. godz. 18:00, sala kameralna WCK, wstęp wolny
„Papua Nowa Gwinea to jedno z najbardziej różnorodnych miejsc na świecie (850 odrębnych języków i trzeci las deszczowy świata, w którym ogromna część fauny i flory jest endemiczna), a jednocześnie kraj pełen kontrastów i zmian zachodzących w zawrotnym tempie, które odciskają swoje piętno na kulturze i na przyrodzie. Nasza trzymiesięczna, samodzielna wyprawa miała na celu udokumentowanie tego kulturowego i przyrodniczego bogactwa, a jednocześnie zbadanie, w jakim stopniu plemiona zachowały swoje tradycje, rytuały oraz jaki jest stan środowiska naturalnego, szczególnie w kontekście ekspansji chińskich i zachodnich koncernów. Chcieliśmy sprawdzić, jak bardzo żywe są tam nadal legendy, mity, wierzenia, w tym te dotyczące czarostwa. Pragnęliśmy też uchwycić codzienne życie ludzi i porozmawiać o ich najważniejszych problemach. Nie tylko zobaczyć, ale poznać i zrozumieć. Nie egzotyzować, nie powielać klisz, tylko obalić istniejące liczne stereotypy na temat tego miejsca i jego mieszkańców.
W trakcie podróży zdobyliśmy dwa szczyty: Mt Wilhelm, najwyższą górę Papui Nowej Gwinei i Mt Giluwe, najwyższy wulkan Oceanii z Korony Wulkanów Ziemi, wędrowaliśmy przez lasy deszczowe, wchodziliśmy do jaskiń i płynęliśmy na bezludne wyspy. Wnikaliśmy w lokalne społeczności, zostaliśmy przyjęci do klanów na Wyspach Trobrianda, braliśmy udział w rytuałach, ceremoniach, ucztach pogrzebowych. Poznawaliśmy kulturę plemion prowincji Gulf oraz plemion Bargam i ludności Garus. Wyprawa była trudna, nie tylko fizycznie, ale emocjonalnie, bo wszystkie przygody i przepiękne widoki przeplecione były rozmowami o agonii kultury, nielegalnej wycince puszczy, przymusowych wysiedleniach ludzi, dewastacji środowiska przez kopalnie i gazociągi, kanibalistycznych kultach i tożsamościowym rozstaju Papuasów, a także o przyczynach wojen plemiennych i polowań na czarownice.
Cały czas też szukaliśmy śladów sangumy (czarnej magii), co było przewrotne, bo to raczej ona zdawała się podążać za nami – jej obecność czuliśmy na plecach podczas całej podróży”.
Anka Sidor, doktorantka z obszaru ochrony praw człowieka i praw do ochrony kultury ludności rdzennej Papui Nowej Gwinei, przez kilkanaście lat organizowała wizyty i spotkania międzynarodowe w regionie Australii i Oceanii oraz w Ameryce Łacińskiej, podróżniczka, miłośniczka lasów deszczowych i kultur rdzennych. Razem z Bartkiem Przepiórkowskim, podróżnikiem i pasjonatem, prowadzą popularnonaukowy blog o krajach Amazonii i Oceanii „Burza w Tropikach”, którego celem jest szerzenie świadomości, uwrażliwianie na problemy ginącej przyrody i kultury, promowanie różnorodności. Anka odpowiada za teksty, Bartek jest autorem zdjęć i filmów.
