Władysław Zbigniew Balon

Władysław Zbigniew Balon

Władysław Zbigniew Balon (1917 - 1996) - major WP, żołnierz 2 Korpusu Polskiego, społecznik

por. W. Z. Balon (1917-1996)Urodził się 17 kwietnia 1917 r. w Białej w rodzinie Józefa Balona i Heleny z domu Król. W latach 20.  rodzina przeniosła się do Wadowic. W 1927 r. Zbigniew rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum im. Marcina Wadowity, w którym w roku 1935 zdał egzamin dojrzałości.

Lata jego młodości w Wadowicach to przede wszystkim czas działalności w Sodalicji Mariańskiej i harcerstwie. Silnie rozwinięta w latach 30. Sodalicja w gimnazjum męskim miała przede wszystkim charakter religijny, prowadziła odczyty, na spotkaniach dyskutowano nad kwestiami z dziedziny moralności chrześcijańskiej ale także nad bieżącymi wydarzeniami politycznymi. Sodalisi nieśli pomoc biedniejszym kolegom prowadząc m.in. zbiórki pieniężne czy organizując bibliotekę podręczników szkolnych. To właśnie w zaangażowaniu w działalność Sodalicji Mariańskiej szukać należy społecznikowskiej i altruistycznej postawy przyszłego bohatera spod Monte Cassino. Władysław Balon angażował się także w działalność gimnazjalnych kół zainteresowań: historycznego i Koła Dramatycznego.

W 1935 r., po zdaniu matury, Władysław przeniósł się do Krakowa, gdzie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Podczas nauki na UJ włączył się w studencką działalność społeczną i polityczną. Był prezesem Koła Akademickiego Wadowiczan i sympatyzował ze Stronnictwem Narodowym. W czerwcu 1939 roku złożył egzaminy kończące III rok jego nauki.

W czasie kampanii wrześniowej młody student brał udział w walkach o Lwów (17 - 22 września 1939 r.). Zaciągnął się do zorganizowanego przez gen. Mariana Januszajtisa-Żegotę Korpusu Ochotniczego, w szeregach którego walczył jako celowniczy karabinu maszynowego. Po zajęciu miasta przez Sowietów Balon wyruszył się do Krakowa, gdzie dotarł w październiku. Stolicę Generalnego Gubernatorstwa opuścił już 19 listopada i przez Słowację, Węgry, Jugosławię i Włochy przedostał się do Francji. Tutaj, w grudniu 1939 r., zaciągnął się do armii. Szkolił się w Ośrodku Wyszkolenia Piechoty w Camp de Coëtquidan a następnie, od kwietnia 1940 r. w Szkole Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej. Kurs ukończył 22 czerwca, w dniu kapitulacji Francji.

Po upadku Francji Władysław Zbigniew Balon przedostał się do Szkocji, gdzie od stycznia do kwietnia 1941 r. odbył Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty w Dundee u ujścia rzeki Tay. Po szkoleniu został przydzielony do 1. Brygady Strzelców gen. bryg. Gustawa Paszkiewicza jako karabinowy a później dowódca drużyny. W lipcu 1941 r. podchorąży Balon został odkomenderowany do 2. Korpusu Polskiego na Środkowym Wschodzie. Czekały na niego kolejne szkolenia - tym razem oficerskie w broni pancernej (Ośrodek Wyszkolenia Broni Pancernej). Awansował na stopień plutonowego podchorążego i objął stanowisko instruktora w 6. batalionie czołgów "Dzieci Lwowa" mjr. Eugeniusza Ślepeckiego. Kolejne szkolenia, w zakresie taktyki dla dowódców jednostek pancernych, odbył w Deir Suneid w Palestynie w marcu i kwietniu 1943 r. Z dniem 1 lipca ppor. Balon (awansował w marcu 1943 r.) rozpoczął służbę w 4. Pułku Pancernym "Skorpion" płk. Kowalczewskiego.

Z 4. Pułkiem Pancernym (podporządkowanym 2. Warszawskiej Brygadzie Pancernej) Balon wyruszył na front, gdzie przeszedł całą kampanię włoską - od Monte Cassino, przez walki nad Adriatykiem i w Apeninach, po Bolonię. Pełnił funkcję 2. zastępcy dowódcy 1. szwadronu 4. Pułku. W czasie walk trzykrotnie został ranny - pod Montefano (Środkowe Włochy, 2 lipca 1944 r.), Santo Constanzo (Środkowe Włochy, 19 sierpnia 1944 r.) i nad rzeką Gaiana (bitwa o Bolonię, 19 kwietnia 1945 r.).

Po zakończeniu działań zbrojnych i pobycie na terenach okupowanych przez Brytyjczyków wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie od kwietnia 1947 r. służył w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia (Polish Resettlement Corps). Do rezerwy został przeniesiony 13 sierpnia 1948 r. i zamieszkał w Londynie. W kolejnych latach otrzymał jeszcze dwa awanse - na stopień kapitana (1964 r.) i majora (1990). Z dniem 1 listopada został przeniesiony w stan spoczynku.

Zakończenie służby wojskowej nie równało się z zakończeniem aktywności Władysława Zbigniewa Balona w innych inicjatywach. Podobnie jak przed wojną poświęcił się działalności społecznej. Był prezesem Koła Pułkowego "Pancernych Skorpionów", działał w Towarzystwie Tomistycznym i Związku Podhalan. Mieszkając w londyńskiej dzielnicy Ealing zaangażował się w działalność tamtejszej polskiej parafii. Za działalność na tej niwie został odznaczony papieskim medalem "Ecclesia et Pontiffice".

Jedną z dziedzin, którą parał się Władysław Balon była poezja. Żołnierz 2. Korpusu pisał też teksty wspomnieniowe dotyczące swojego udziału w II wojnie światowej. Szczegółową relację z walk we Włoszech przedstawił we wspomnieniach Walki w Appeninach. Od Santa Sofia do Predappio i Dovadola do dnia 20 listopada 1944 r. Pisywał także okolicznościowej artykuły w "Dzienniku Polskim".

Zmarł 27 września 1996 r. w Londynie.

Ożeniony z Janiną Ojak (ślub wzięli 25 sierpnia 1945 r. w kościele św. Andrzeja w Rzymie), miał troje dzieci: Barbarę, Ryszarda i Marię Ewę.

Awanse:

  • podchorąży
  • plutonowy podchorąży
  • podporucznik (1943 r.)
  • porucznik (1944 r.)
  • kapitan (1964 r.)
  • major (1990 r.)

Ordery i odznaczenia:

  • Virtuti Militari, V kl. (luty 1945 r.)
  • Krzyż Walecznych (1944 r.)
  • Medal Wojska (PSZ na Zachodzie, dwukrotnie - 1947 r., 1948 r.)
  • Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino (PSZ na Zachodzie, luty 1945 r.)
  • Odznaka Pamiątkowa Krzyż Kampanii Wrześniowej (1984 r.)
  • 1939-1945 Star - Gwiazda za wojnę 1939-1945 (W. Brytania)
  • Africa Star - Gwiazda Afryki (W. Brytania)
  • Italy Star - Gwiazda Italii (W. Brytania)
  • Defence Medal - medal obrony (W. Brytania)
  • War Medal - Medal za Wojnę 1939-1945 (W. Brytania, 1947 r.)
  • Odznaka Honorowa za rany i kontuzje z 3. gwiazdkami (PSZ na Zachodzie, 1945 r.)
  • Odznaka Honorowa Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (Londyn, 1989 r.)
  • Odznaka 2. Warszawskiej Dywizji Pancernej (PSZ na Zachodzie, 1947 r.)
  • Odznaka 4. Pułku Pancernego (PSZ na Zachodzie, 1946 r.)

----------

W. Z. Balon, XXV lecie bitwy o Monte Cassino, "Czwartak Pancerny. Jednodniówka koła żołnierzy Pułku 4 Pancernego "Skorpion", s. 8.

W. Z. Balon, Walki w Appeninach. Od Santa Sofia do Predappio i Dovadola do dnia 20 listopada 1944 r., "Wadoviana", nr 3, 1999, s. 100-107.

Cz. Gil OCD, Życie religijne w Wadowicach 1918 - 1939, "Nasza Przeszłość" t. 100, 2003, s. 55-56.

Księga absolwentów Gimnazjum i Liceum w Wadowicach w latach 1866 - 1986, oprac. G. Studnicki, mps, s. 10.

G. Studnicki, Pierwsza wśród równych. Dzieje gimnazjum i liceum w Wadowicach, Wadowice 1991, s.  191-192, 195-196, 356.

Z. Wawer, Monte Cassino 1944, Warszawa 2009, s. 171-172.

M. Wójcik, Drzwi ozwierać ślebodzie - sylwetka wadowiczanina, Władysława Zbigniewa Balona, "Wadoviana", nr 3, 1999, s. 95-97.

    Galeria zdjęć

  • por. W. Z. Balon (1917-1996)