Datownik

Datownik

5 sierpnia 1772 r.

Austria, Prusy i Rosja zatwierdziły ostatecznie trójstronne postanowienia I rozbioru Polski.

Imperium Habsburgów uzyskało obszar wielkości 83 tysięcy km2 zamieszkane przez 2 mln 650 tysięcy mieszkańców. Wcieloną do Austrii południową część I Rzeczypospolitej nazwano Galicją i Lodomerią a jej stolicą uczyniono Lwów, w którym od września rezydował pierwszy gubernator - Jan Anton Pergen.

Zamek w LanckoronieWojska okupacyjne pod dowództwem feldmarszałka Mikołaja Esterhazego von Galántha, jeszcze niedawno walczące z konfederatami barskimi,  wkroczyły na południe Polski już 14 maja 1772 r. Ziemie Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego zajmowali żołnierze gen. Roberta d'Altona, Irlandczyka w służbie cesarskiej, którzy przekroczyli granice na początku czerwca. Najpierw zajęte zostały Wadowice a 8 czerwca zdobyto Lanckoronę. W kilka dni później Austriacy zajęli Tyniec i Wieliczkę docierając do Tarnowa, gdzie d'Anton ustanowił główną kwaterę swojej armii.

W 1772 r. Wadowice miały już za sobą ciężkie doświadczenia konfederacji barskiej, której w Księstwie Oświęcimskim i Zatorskim przewodzili: Maciej Bobrowski, marszałek konfederacji, wójt wadowicki Jan Biberstein Starowiejski oraz Kazimierz Lgocki. Bobrowskiego zastąpił wkrótce na stanowisku marszałka Antoni Wilkoński, który kierował konfederacją w Księstwie aż do 1772 r. Z racji tego, że punktem zbornym dla barzan była Biała a głównym punktem oporu zamek lanckoroński, Wadowice leżały na trasie przemarszu wojsk. Konfederaci konfiskowali inwentarz żywy (przede wszystkim konie) i nakładali na mieszczan kontrybucje i żądania kwaterunku dla żołnierzy. Miasto nie było w stanie udźwignąć tych kosztów a na domiar złego w lecie 1771 roku do Wadowic wkroczyły wojska rosyjskiego gen. Aleksandra Suworowa, które w maju pokonały konfederatów pod Lanckoroną.

----------

25 lipca 1929 r.

Wadowice odwiedził prezydent RP Ignacy Mościcki.

Wizyta prezydenta MościckiegoWizyta głowy państwa była dla mieszkańców wielkim wydarzeniem - budowano bramy triumfalne i przyozdabiano okna i balkony. Prezydenta podejmowały władzy miejskie z burmistrzem na czele w asyście kompanii honorowej 12 pułku piechoty. Godzina 2.10 przyjechał pan Prezydent. Nasamprzód, po otrzymaniu raportu od pana pułkownika tutjeszego pułku, zrobił przegląd wojska wcale pobieżny. Następnie zatrzymał się, aby wysłuchać mowę powitalną, wygłoszoną przez burmistrza [Teofila] Kluka. I nic nie powiedziawszy odjechał w towarzystwie swoich adiutantów generała Wróblewskiego, starosty wadowickiego i innych panów "czyściklamek". W ogóle wszędzie zachowuje się bardzo milcząco [- -] (Wadowice w zapiskach klasztornych kronikarzy 1982-1945, s. 59). Dość specyficznemu zachowaniu Mościckiego towarzyszyło nie mniej dziwne zachowanie wadowickiego burmistrza, który... czytał przemówienie z kartki ukrytej w kapeluszu co uchwycił zresztą fotograf dokumentujący wizytę prezydenta.

----------

14 lipca 1915 r.

W kinoteatrze Teofila Wysogląda wyemitowano włoski film Enrico Guazzoniego Quo vadis.

Scena z filmu Quo Vadis (1913)Ekranizacja powieści Henryka Sienkiewicza znalazła się w repertuarze nie przez przypadek.Quo Vadis był bowiem wielkim sukcesem kinematografu na ziemiach polskich pozostających pod zaborami. Grany był od marca 1913 r. we wszystkich dużych a później także mniejszych miastach – od Warszawy i Krakowa po Stanisławów, Kołomyję i Nakło. Kiedy film kończył swoje tournée na przełomie kwietnia i maja 1914 r. wprowadzono do niego pewne novum – polskie napisy międzyujęciowe na podstawie pierwowzoru Sienkiewicza.

----------

28 czerwca 1963 r.

W uroczystość Matki Bożej Nieustającej Pomocy ks. Karol Wojtyła odprawił w kościele parafialnym w Wadowicach mszę pryicyjną po nominacji na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.

----------

5 maja 1920 r.

Żołnierze z 12 Pułku Piechoty Ziemi Wadowickiej stoczyli bój z bolszewikami o Szaciłki (dzisiaj Swietłahorsk na Białorusi).

Zarys historii pułków polskich 1918 - 1920Od kwietnia 12 pułk był podporządkowany organizacyjnie 14 wielkopolskiej dywizji piechoty obsadzał na froncie odcinek między stacją kolejową Żerdź przez Strakowicze, Szaciłki do Berezyny. Rzeka stanowiła naturalną przeszkodę dla nieprzyjaciela stąd na odcinku zajmowanym przez pułk panował względny spokój. Ofensywa przeciwko bolszewikom ruszyła końcem kwietnia a 7 maja wojska polskie zajęły Kijów. Dzień później żołnierze 12 pułku zajęli Zatoń, Dobrudżę i Aleksandrówkę i przekroczyli Berezynę tworząc umocniony przyczółek. 15 maja jednostkę wzmocniono dodatkowymi siłami i skierowano pod Bojary, przekazując jednocześnie pułk pod komendę dowództwa 6 dywizji piechoty.

W drugiej połowie maja bolszewicy przeszli do ofensywy.  21 maja 9 kompania 12 pułku walczyła w okrążeniu i poniosła ciężkie straty. Pod Daniłowiczami zginął m.in. dowódca plutonu por. Andrzej Ceramuga zakatowany przez Kozaków  a ppor. Battek wraz całym plutonem dostał sie do niewoli. Dopiero  25 maja udało się przeprowadzić skuteczny kontratak  zadając nieprzyjacielowi ciężkie straty. Pod Bojarami ranny został  dowódca I batalionu kpt Oswald Frank. W walkach odznaczył się plut. Gustaw Egner z 2 kompanii karabinów maszynowych oraz kapral Wojciech Gabliński. Bohaterska postawa pułku podczas odwrotu 6 dywizji zmusiła bolszewików do zaprzestania ofensywy na tym odcinku.

----------

13 kwietnia 1929 r.

Emilia Wojtyłowa z Kaczorowskich (1884-1929)Po krótkiej chorobie zmarła Emila Wojtyłowa. Przyczyną śmierci matki Karola Wojtyły było zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie nerek powstałe w wyniku infekcji dróg moczowych.

Z Kaczorowskich Emilja Anna Wojtyłowa przeżywszy lat 45, po długich a ciężkich cierpieniach, opatrzona św. Sakramentami zasnęła w Panu dnia 13-kwietnia 1929 r.

Wyprowadzenie zwłok z domu żałoby przy ulicy Kościelnej 496, do kościoła parafialnego, a następnie przewiezienie do Krakowa, nastąpi we wtorek 16-go kwietnia br. o godzinie 8.30 rano.

Złożenie zwłok do grobowca odbędzie się dnia 17-go kwietnia 1929 r. na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. (Nekrolog, nakładem drukarni F. Foltina)

Uroczystościom pogrzebowym Emilii Wojtyłowej w Wadowicach przewodniczył ks. proboszcz Leonard Prochownik.

----------

27 marca 1898 r.

Zespół Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" wystawił przedstawienie "Kosa i kamień" Ignacego Kraszewskiego.

26 marca 1921 r.

Na cmentarzu parafialnym odbył się pogrzeb profesora gimnazjalnego Józefa Cieża (ur. 1881 r.), zmarłego dwa dni wcześniej na tyfus brzuszny. Zmarły był profesorem - filologiem klasycznym - we Lwowie, w Jaśle i Bochni a w latach 1909-1921. Podczas ceremonii pogrzebowej mowę wygłosił prof. Józef Roman i uczeń Władysław Gołębski.

Dokładne miejsce pochówku prof. Cieża do dzisiaj pozostaje nieznane.

24 lutego 1941 r.

W szpitalu w Sosnowcu zmarł Emil Zegadłowicz, poeta, prozaik, dramaturg, kolekcjoner i mecenas sztuki, założyciel grupy literackiej "Czartak", właściciel dworu w Gorzeniu Górnym.

    Galeria zdjęć

  • Wizyta prezydenta Mościckiego
  • Scena z filmu Quo Vadis (1913)
  • Emilia Wojtyłowa z Kaczorowskich (1884-1929)
  • Zarys historii pułków polskich 1918 - 1920
  • Zamek w Lanckoronie